İMAM ZAMANIN (Ə.F.Ş) BÖYÜK QEYBİNİN FƏLSƏFƏSİ.
2024-05-28 13:15:30

 

Rəhman və Rəhim Allahın adı ilə.

 

İmam Zamanın (ə) qeybdə olması çox uzun müddət olsa da, bunun əsaslı səbəbləri vardır ki, heç kim bu məsələdən istifadə edə bilməsin.

Axirət zamanda xilaskarın varlığına inam müxtəlif dinlərdə və İslam dininin məzhəbləri arasında ümumi inanclardan biridir. Onun xüsusiyyətləri və nümunələri haqqında müxtəlif fikirlər irəli sürülüb. Şiələr xilaskarın sağ və qeyb olduğuna inanırlar. O xilaskar, hicri 255-ci ildə anadan olmuş, lakin siyasi-ictimai şəraitə və həyat risklərinə görə münasib şəraitdə zühur edənə qədər xalqdan gizli saxlanılmışdır. O xilaskar, 69 illik kiçik qeyb dövründə xüsusi naiblər vasitəsilə xalqla əlaqə saxlamışdır. Amma bəzi səbəblərdən dördüncü naib vəfat edəndən sonra onun başqa naibi olmadığını və xüsusi naiblər vasitəsilə xalqla əlaqəsinin tamamilə kəsiləcəyini açıqladı. Aşağıda, məsləhətlər şəklində, bunun niyə belə olduğunu müzakirə edəcəyik.

Birinci nöqtə:

Şiələrin bütün dövrlərdə diri İmamın olmasının ən mühüm səbəblərindən biri yer üzünün heç vaxt dəlil və hüccətdən məhrum olmayacağını vurğulayan rəvayətlərdir. Bu hədislər şiə rəvayət mənbələrində çox təkrar edilmişdir. Elə bir şəkildə təkrar edilmişdir ki, həmin rəvayətlətin təvatur olduğu iddia edilə bilər. Bu rəvayətlərdə deyilir ki, Hüccət və diri İmamın varlığı hər bir zaman və dövrdə zəruridir və bəşər tarixinin heç bir dövründə yer üzü diri İmamın varlığından məhrum olmamışdır. Amma imamın zahir olması vacib deyil; Yəni, İmamın vəziyyətindən asılı olaraq zahir ola bilər və onu hamı tanıya bilər, ya da gizli ola bilər və ölülərin əksəriyyəti onu görməkdən və onunla ünsiyyətdən məhrum ola bilərlər.

İkinci nöqtə:

İlahi əsas budur ki, imam yer üzündə mövcud və ictimaiyyət üçün zahir olmalıdır. Amma tarixə görə, məsum imamların zamanında dövrün şərtləri elə idi ki, xalqın əksəriyyəti İmamların (ə) imamlığından və hidayətindən məhrum idi. Onlar İmamla yalnız xüsusi naiblər vasitəsilə əlaqə saxlayırdılar və bu da çox çətin idi.

Məsələn, Abbasi xəlifələri İmam Həsən Əskəri (əleyhis-salam) üçün elə şərait yaratmışdılar ki, insanlar bəzən onunla birbaşa əlaqə qura bilmir və “Osman bin Səid” vasitəsilə onunla əlaqə saxlayırdılar. Osman İmam Həsən Əskərinin (ə) ən yaxın və ən səmimi yoldaşlarından biri idi ki, yağ satmaq adı altında insanların xumus-zəkatını və məktublarını yağ qablarına və muşketlərə qoyub İmamın hüzuruna gətirirdi. Məhz bu dövrdə İmam Həsən Əskərinin (əleyhissalam) oğlu, yəni İmam Mehdi dünyaya gəldi. O, İmam Mehdinin (ə) mövludu ictimailəşəndə ​​onun da həbs edilərək zindana salınaraq şəhid olacağını bildiyi üçün oğlunu cəmiyyətdən gizlətməyə qərar verdi. Buna görə də İmam Həsən Əskəri öz övladını gizli saxlamış və uşağın varlığından yalnız bəzi xüsusi səhabələrlə danışmışdır. Osmanı İmam Mehdinin (ə) xüsusi naibi etdi ki, hökumət imama əli çatmasın və İmamın həyatı qorunsun. Osman gizli şəkildə camaatla İmam arasında əlaqə idi və ondan sonra xüsusi naibin ardınca daha üç naib ardıcıl olaraq gəldi.

Üçüncü nöqtə:

Amma xüsusi vəkil də problemlərlə müşayiət olundu və bu səbəbdən dördüncü naibin ölümü ilə xüsusi vəkillik dövrü başa çatdı və böyük qiybət və ümumi vəkillik dövrü başladı. Bu problemləri təsvir edərkən biz iki nümunə ilə kifayətlənirik:

Əvvəla, əgər Həzrətin qeybi xüsusi vəkillər vasitəsilə davam etsəydi, hiyləgər və yalançı insanlar üçün fürsət yaranacaq və onlar İmam Zamanın vəkilləri olduqlarını iddia edəcəklər. Nəzərə alsaq ki, bu yalançılar əsasən hiyləgər və ağıllı insanlardır, bunu da qabul edək ki, insanlar üçün düz adamı yalançıdan ayırmaq çətinləşib.

Bəzi dövrlərdə olduğu kimi, təəssüflər olsun ki, Məhəmməd bin Nasir, Əhməd bin Hilal, Şəlməğani və s. kimi şəxslər vəkil olduqlarını iddia edərək şiə camaatının bir hissəsini azdırmışdılar. Əlbəttə, demək olar ki, İmam Zaman fövqəladə ləyaqət nümayiş etdirə və öz haqlı naibini sübuta yetirmək və göstərmək üçün çalışa bilərdi. Qeyd etmək lazımdır ki, bu həll də uzunmüddətli perspektivdə öz təsirini itirəcək və cadugərlərin və s. yolunu açaraq, insanların bir çox problemlərinə səbəb ola bilər.

İkincisi, zalım hökumətlərin mövcudluğu ilə xüsusi nümayəndəlik strukturu gec-tez öz səmərəliliyini zamanla itirəcəkdi; Çünki xüsusi naiblər öz vəzifələrini yerinə yetirmək və şiələrlə ünsiyyət qurmaq üçün tez bir zamanda müəyyənləşməlidir və nəticədə onlar də işgəncələrə, təzyiqlərə, həbslərə məruz qalacaqları təqdirdə öz təsirlərinin itirəcəkdilər. Belə bir vəziyyətdə, bir və ya bir neçə nəfərlə məhdudlaşmayan dindar alimlərə əsaslanan ictimai vəkil sistemi şiə icmasının işlərini daha yaxşı idarə edə bilər. Beləliklə, ümumi vəkalət dövrü başladı və xüsusi vəkillik dövrü başa çatdı.

Bu səbəblərə və yəqin ki, bizdən gizli qalan başqa səbəblərə görə İmam Zaman dördüncü Naib Xasın son günlərində ona xəbərdarlıq etdi və dördüncü Naibin altı gündən sonra dünyasını dəyişəcəyini rəsmi şəkildə bildirdi. Və onlardan sonra Böyük qeybi başlayacaq; Və məhz belə oldu.

Nəticə:

İmam Həsən Əskərinin (ə) ömrünün sonunda bir sıra amillər İmam Zamanın (ə) qeybini qaçılmaz etdi. Eyni zamanda şiələrin çaşqınlıq içində qalmaması üçün bir neçə il Həzrət (ə) gözdən uzaqda olsa da, xüsusi naiblər vasitəsilə şiələrlə təmasda olub, onların suallarını cavablandırıb. Şiələrin hazırlığından və xüsusi naiblik qabiliyyətinin itirilməsindən sonra İmam Zaman (ə) sonuncu xüsusi naibinə bildirdi ki, bu naib altı gündən sonra vəfat edəcək və sonra böyük qeyb başlayacaq.

Odur ki, imamın xüsusi naiblərlə əlaqəsini kəsməsini imamın ölümü kimi qiymətləndirmək üçün heç bir əsas yoxdur. Xüsusən də yer üzünün heç vaxt imam və imamlardan boş qalmayacağı rəvayətini eşitdikdən sonra.

Vəssəlamu Ələykum Rəhmətullahi və Bərəkatuh.

 

Ustad Hacı Elşən Badkubei

İnteraktiv Quran
Quranı dinlə
Məscidlərin Ünvanları
Regiona görə axtar
daxil ol >
Günün əməlləri
Ustad Hacı Eışən Badkubei
Abunə ol
Daima yenilənən dini məqalələrdən xəbərdar ol.