NAMAZIN FƏLSƏFƏSİ (4-ci hissə)
2023-01-07 13:24:49

Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim

 

NAMAZIN FƏLSƏFƏSİ

İlahi! Sənə həmd olsun ki, bizləri digər məxluqlardan fərqləndirərək insan yaratdın. İlahi! Sənə təşəkküt edirik ki, bizləri digər dinlərdən fərqli olaraq, İslam dininə yönəltdin və eyni zamanda bizləri kamilləşdirərək və bizləri doğru yola hidayət etmək üçün Rəsulunun (s) əmri ilə, İslam Peyğəmbərinin (s) bizlər üçün əmanət qoyduğu Quran və Əhli-Beytinin (ə) tərəftarı və Şiəsi qərar verdin.

Allahın salamı olsun Peyğəmbərinə (ə), onun Əhli-Beytinə (ə), məsum və şibhi məsumlara və onların naiblərinə, Mərcələrə və müctəhidlərə, alim və tələbələrə və ən sonda Əhli-Beyt (ə) məktəbinə canı və malı ilə xidmət edənlərə. İlahi! Sənin lənətin Adlarını sadaladığım kəslərin düşmənlərinə qiyamət gününə qədər ardıcıl şamil olsun.

 

Namazda rükünun sirləri:

İmam Həsən Əskəridən (ə) nəql olunan rəvayətdə belə buyurulur: “Namaz qılan şəxs rükuya getdiyi zaman Allah Təala mələklərə xitab edərək buyurur: Ey mələklərim, görmürsünüzmü, namaz qılan bəndə mənim böyüklüyüm və ucalığım üçün özünü necə alçaldır? Sizi şahid tuturam ki, qürur və izzətimin evində onu hər an böyüdəcəyəm.”

Ona görə də rüku Allahın böyüklüyünün və qürurunun etirafıdır və bu, ibadət edənin Allah qarşısında nəzakətli olmasının tələbidir. Necə ki, İmam Sadiq (ə) bu barədə buyurur: “Rükuda nəzakətlə ibadət, səcdədə isə Allaha yaxınlıqdır. Yaxşı rəftar etməyən isə Allaha yaxın olmamalıdır. Odur ki, Allaha qarşı və Onun hökmranlığı altında təvazökar bir qəlblə qorxan kimsəyə rükü edin. Və rüku edənlərin faydasından məhrum olacağından, qəm-qüssədən və qorxusundan əzalarını aşağı salır”.

Ola bilsin ki, İmam Sadiqin (ə) bu kəlamı bu ayənin özünü izah edən təfsiridir ki, Allah uğur və nicatı rüku və səcdədən asılı hesab edib və buyurub: “Ey iman əhli, Allah qarşısında rüku və səcdə edin və Onun qulu olun, həyatın bütün işlərində itaətkar olun və nicat və rifaha nail olmaq üçün hər bir yaxşı əməli yerinə yetirin”.

Və rüku fəlsəfəsindəki sözlərin xülasəsi budur ki, Allah-Təala onu (rükü edəni) öz gözəlliyinin nuruna çıxarar, əzəmətinin kölgəsinə salar, seçdiklərinin paltarına bürüyər. Rüku birinci, səcdə ikinci pillədir, kim birinci addımın mənasını və həqiqətini yerinə yetirirsə, ikinci pillənin fəzilətini tapmışdır.

Rükuda boynu əyilməsinin mənası isə boynum vurulsa da Allaha imanda möhkəm olmağımdır. Rükudan qalxıb “Səmiəllahu” deməyin mənası odur ki, O, bizim həmdlərimizi eşidir və məni yoxdan yaradan Allahdır.

 

Namazda Səcdə fəlsəfəsi:

Allahın müqəddəs astanasında baş səcdəsi, gözləri yummaq, başını yerə qoyub özünü zəlil etmək, səcdə ruhu qəlbi fani maddi işlərdən azad etmək, dünya mənfəətindən ümidi kəsməkdir. Səcdənin həqiqəti isə Allaha bağlanmaq və Mahmud məqamına bağlanmaqdır.

Rəvayətlərdən göründüyü kimi, səcdənin əsas sirri budur ki, insan öz tanrısı qarşısında hər cür təkəbbür və nəfs iddiasını rədd edir, bütün böyüklük və qüdrəti Ona məxsus hesab edir.

O, özünü asılı, Tanrısını isə müstəqil hesab edir. Bu halı ilə Allaha deyir ki, mən heç bir ixtiyarın altında deyiləm və səndən başqa heç bir qüdrətə boyun əyməyəcəyəm. Mən başqalarının bəndəliyini rədd edirəm və sənə bəndəlik ruhu mənim yolumdur. Mənim üçün qətidir ki, varlığım səndəndir və əgər kamillik varsa, səndəndir.

İnsanın mənşəyi torpaqdandır və torpağa qayıdır. Beləliklə, sənin əmrinlə, alnımı yerə qoyuram. Və nəfsimi sındıraraq məqamımın ucalığını səndən istəyirəm.

Və buna əsasən, səcdədə gizli sirlər vardır ki, bəndə məqamında ucalıqsız səcdə yoxdur və onun həqiqətini dərk edənə heç vaxt zərər görməz və deyilmişdir ki: “Əgər abid səcdədə olarkən Allahın izzətinə nə qədər tabe olduğunu bilsə, başını səcdədən heş vaxt qaldırmaz”. Və bu fəsildəki sözlərin xülasəsi budur ki, Həzrət Əlidən (ə) fəlsəfə və səcdədən soruşdular və buyurdular: “Birinci səcdə o deməkdir ki, İlahi, bizim mənşəyimiz torpaqdandır, səcdədən baş qaldırmağın mənası isə budur ki, İlahi, bizi torpaqdan yaratmısan. İkinci səcdənin mənası budur ki, İlahi, bizi torpağa qaytaracaqsan və başlarımızı ikinci səcdədən qaldırmaq o deməkdir ki, İlahi, bizi qiyamətdə bir daha torpaqdan çıxaracaqsan."

Deməli, səcdə İnsanın mənşəyini və dirilməsini xatırlatmaq, onu tərk etmək isə öz mənşəyini və dirilməsini unutmaqdır.

 

Allah aqibətmizi xeyirli etsin. Amin.

 

Ustad Hacı Elşən Badkubei

İnteraktiv Quran
Quranı dinlə
Məscidlərin Ünvanları
Regiona görə axtar
daxil ol >
Günün əməlləri

 

RƏCƏB AYINDA NAMAZLARDAN SONRA OXUNAN DUA

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim

 

Rəhman və Rəhim Allahın adıyla (bu duanı oxumağa) başlayıram

 

یَا مَنْ أَرْجُوهُ لِکُلِّ خَیْرٍ، وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ کُلِّ

 

شَرٍّ، یَا مَنْ یُعْطِی الْکَثِیرَ بِالْقَلِیلِ

 

Ya mən Ərcuhu likulli Xəyr, Və açənu səxətəhu ində kulli şərr, Ya mən yu’til-kəsirə bil-qəlil,

 

Ey hər bir yaxşılığı umduğum kəs, Hər şərdə onun qəzəbindən aman diləyin, O kəs ki, az ibadət üçün çox savab verər,

 

یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ سَأَلَهُ، یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ لَمْ

 

یَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ یَعْرِفْهُ تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً

 

Ya mən yu’ti mən sələh, Ya mən yu’ti məl-ləy-yəsəlhu və mən ləy-yə’rifhu təhənnunəm-minhu və rəhmətəh,

 

O kəs ki, istədiyini bağışlayar, O kəs ki, onu istəməyənləri və onu tanımayanları belə bağışlayarsa, onun hədiyyəsi mərhəmətdəndir.

 

أَعْطِنِی بِمَسْأَلَتِی إِیَّاکَ جَمِیعَ خَیْرِ الدُّنْیَا وَ

 

جَمِیعَ خَیْرِ الْآخِرَةِ

 

ə’ətini biməsələti iyyəkə cəmiə xəyrid-dunya və cəmiə xəyril-axirəh,

 

Səndən xahişimlə mənə dünya və axirət yaxşılığını nəsib et,

 

وَ اصْرِفْ عَنِّی بِمَسْأَلَتِی إِیَّاکَ جَمِیعَ شَرِّ الدُّنْیَا

 

وَ شَرِّ الْآخِرَةِ

 

Vəs-rif ənni biməsələti iyyakə cəmiə şərrid-dunya və şərril-axirəh,

 

Və səndən xahişimlə dünya və axirətin bütün şərlərini məndən uzaqlaşdır.

 

فَإِنَّهُ غَیْرُ مَنْقُوصٍ مَا أَعْطَیْتَ، وَ زِدْنِی مِنْ

 

فَضْلِکَ یَا کَرِیمُ

 

Fə innəhu ğəyru mənqusim-ma ə’ətəyt, və zidni min fəzlikə ya Kərim,

 

Çünki verdiyin əskik yoxdur, ey qonaqpərvər, mənə lütfünü artır,

 

یَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ یَا ذَا النَّعْمَاءِ وَ الْجُودِ،

 

یَا ذَا الْمَنِّ وَ الطَّوْلِ، حَرِّمْ شَیْبَتِی عَلَی النَّارِ

 

Ya zəl-cəlali vəl-ikram ya zən-nə’mai vəl-cud, ya zəl-mənni vət-təvl, hərrim şəybəti ələn-nar.

 

Ey əzəmət, lütf və məhəbbət sahibi, ey əfv və lütf sahibi, saqqalımı cəhənnəm odundan qoru.

 

 

Ustad Hacı Elşən Badkubei

Abunə ol
Daima yenilənən dini məqalələrdən xəbərdar ol.