QRİQORİAN VƏ YA MİLADİ TƏQVİMİ
2024-01-29 08:49:59


Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim




Qriqorian təqvimi bu gün beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş mülki təqvimdir və Qərb və ya Xristian təqvimi kimi də tanınır.
Qriqorian təqvimi bu gün dünyada ən çox istifadə edilən təqvimdir. Dünyanın əksər ölkələrində adət halında olan və istifadə edilən Qriqorian təqviminin bilməyə dəyər bir tarixi var; Təbii ki, qeyd etmək lazımdır ki, bu təqvimin tarixi ilə bağlı o qədər də dəqiq və aydın məlumat yoxdur, lakin biz sizə ən dolğun məlumatı çatdırmağa çalışacağıq.


Dünyanın əksər ölkələrində qüvvədə olan və istifadə edilən Qriqorian təqvimi xristian mənşəlidir və Qriqorian ilinin başlanğıcı da Məsihin doğum günü hesab olunur.


Qədim dövrlərdə çoxlu təqvimlərdən istifadə olunurdu və hər biri müxtəlif hadisələrə görə müəyyən edilirdi. Qriqorian təqviminin yaranmasından əvvəl istifadə edilən ən mühüm təqvimlər Yunan təqvimi, Roma təqvimi və Julian təqvimi kimi tanınırdı.
Bir neçə əsrdən sonra, Papa Qriqorinin dövründə romalılar başa düşdülər ki, Pasxa (İsa Məsihin (ə.s.) dirilməsi ilə bağlı mərasim) qış fəslinə daxil olub; Ancaq bu bayram yazın əvvəlində keçirilməlidir.


Bu problemi həll etmək üçün Katolik Kilsəsi Qriqorian təqvimində islahatlar apardı, Lilius adlı neapolitan həkimin təklif etdiyi və XIII
Qriqori bunu təsdiqlədi. Bu dəyişikliyə əsasən, 100-ə qatları olan illər yalnız 400-ə qat olduqda sıçrayış illəri sayılırdı; Məsələn, eramızın 1900-cü ili sıçrayış ili deyil, 2000-ci il sıçrayış ili hesab olunur.


Qriqorian təqvimi olaraq da bilinən Miladi təqvimi 1582-ci ildə yaradılmış və 1929-cu ildə tamamlanmışdır.


Qriqorian təqviminin tarixini bildirdikdən sonra bu təqvimin çatışmazlıqlarını və qüsurlarını qeyd etmək daha yaxşıdır. Bu təqvim əslində şərti təqvimdir və fəsillər və s. kimi təbiət hadisələrindən xüsusi asılılığı yoxdur ki, bu da onun çatışmazlıqlarından biridir; Həmçinin, onun dini hadisələrlə əlaqəsi və asılılığının olmaması xristianların dini mərasimlərinin dəqiq tarixini təyin etməkdə çətinliklərlə üzləşməsinə səbəb olub.


Bu təqvimin qeyri-müəyyənliklərini və problemlərini həll etmək üçün indiyədək müxtəlif işlər görülmüş, hər biri bir növ uğursuzluqla nəticələnmiş və bu təqvimə heç bir dəyişiklik tətbiq edilməmişdir. Məsələn, 19-cu əsrdə John Herschel tərəfindən bəzi təkliflər edildi, lakin uğursuz oldu; Bundan əlavə, fransız inqilabçıları tərəfindən bir plan ifadə edildi, Fransa və Paris Komissiyası tərəfindən təsdiqləndi, lakin Napoleon Bonapart onu ləğv etdi.


Qriqorian təqvimi haqqında yəqin ki, bilmədiyiniz şeylər!


1) Qriqorian təqviminin əsas məqsədi Pasxa tarixini dəyişdirmək idi. Əvvəllər dediyimiz kimi və Miladi təqvim tarixinə uyğun olaraq Pasxa bayramının fəsildən və yazdan uzaq olması və qış fəslinə daxil olması bu təqvimdə dəyişikliyə səbəb olan bir məsələ idi.


2) Sıçrayış ili əslində dörd ildən bir baş vermir. Qriqorinin dövründə Lilius tərəfindən icad edilən təqvimdə yalnız illərin həm dördə, həm də 100-ə (ümumiyyətlə 400-ə) bölünən sıçrayış günləri olacaq.


3) Qriqorian təqvimi günəş təqvimindən ildə 26 saniyə ilə fərqlənir. Bu fərq Qriqorian təqvimini miladi 4909-cu ildəki günəş təqvimindən tam bir gün fərqli edir.


4) Bəzi protestantlar Qriqorian təqvimini katolik xəritəsi hesab edirdilər. Bu təqvimin katoliklər arasında yayılması ilə avropalı protestantlar bu təqvimin onların hərəkatına qarşı bir hərəkət olduğunu düşünürdülər, ona görə də onların milli kilsələri bu təqvimi xoş qarşılamadılar.


5) İngilislər tərəfindən Qriqorian təqviminin qəbul edilməsi iğtişaşlara və etirazlara səbəb oldu. Təqvimə tətbiq edilən dəyişikliklər və Qriqorian təqviminin icad edilməsi ingilislərin narazılığına səbəb olub və onlar buna etiraz edib, bu dəyişikliklərin aradan qaldırılmasını tələb ediblər, lakin bəzi tarixçilər də bu etirazların ümumiyyətlə baş vermədiyinə inanırlar.


6) Qriqorian təqvimi qəbul edilməzdən əvvəl, Qriqorian ilinin başlanğıcı və ya İngilis Yeni ilinin başlanğıcı 25 Martda və ya Qadınlar Günündə baş verdi. Yeni Qriqorian təqvimində yanvarın 1-i Qriqorian ilinin başlanğıcı hesab olunur; Halbuki bundan əvvəl müxtəlif dini hadisələr ilin əvvəli hesab olunurdu.


Qriqorian təqviminin tarixi ilə bağlı qeyri-müəyyənliklərə və şəffaflığın olmamasına baxmayaraq, bu yazıda onu ifadə etməyə və sizə təqdim etməyə çalışdıq. Ölkələrin dini və rəsmi görüşlərində fərqliliklərə baxmayaraq, biz hamımız insanıq və bir-birimizlə dostluq münasibətləri qurmaq istəyirik. Ümid edirik ki, növbəti illərdə bütün dünyada sülh və dostluq hökm sürəcək və hamımız bir-birimizin sevincinə, şənliyinə şərik olacağıq.



VƏS-SƏLAMU ƏLƏYKUM RƏHMƏTULLAHİ VƏ BƏRƏKATUH.



Ustad Hacı Elşən Badkubei.

İnteraktiv Quran
Quranı dinlə
Məscidlərin Ünvanları
Regiona görə axtar
daxil ol >
Günün əməlləri
Ustad Hacı Eışən Badkubei
Abunə ol
Daima yenilənən dini məqalələrdən xəbərdar ol.