SƏFƏR AYININ 7-Cİ GÜNÜNÜN TƏQVİMİ
2022-09-03 07:16:48

Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim

 

İlahi! Sənə həmd olsun ki, bizləri digər məxluqlardan fərqləndirərək insan yaratdın. İlahi! Sənə təşəkküt edirik ki, bizləri digər dinlərdən fərqli olaraq, İslam dininə yönəltdin və eyni zamanda bizləri kamilləşdirərək və bizləri doğru yola hidayət etmək üçün Rəsulunun (s) əmri ilə, İslam Peyğəmbərinin (s) bizlər üçün əmanət qoyduğu Quran və Əhli-Beytinin (ə) tərəftarı və Şiəsi qərar verdin.

Allahın salamı olsun Peyğəmbərinə (ə), onun Əhli-Beytinə (ə), məsum və şibhi məsumlara və onların naiblərinə, Mərcələrə və müctəhidlərə, alim və tələbələrə və ən sonda Əhli-Beyt (ə) məktəbinə canı və malı ilə xidmət edənlərə. İlahi! Sənin lənətin Adlarını sadaladığım kəslərin düşmənlərinə qiyamət gününə qədər ardıcıl şamil olsun.

 

SƏFƏR AYININ 7-Cİ GÜNÜNÜN YƏQVİMİ

 

7 Səfər hicri-qəməri təqvimi ilə ilin otuz yeddinci günüdür.

 

1) 50 hicri İmam Həsən Müctəbinin (ə) şəhadəti. (Bir rəvayətə görə)

 

İmam Həsən Müctəbi (hicri 3-50) kimi tanınan Həsən bin Əli bin Əbi Talib (ə) şiələrin ikinci imamı, 10 il (hicri 40-50) imam və təxminən 7 ay müsəlmanların xəlifəsi olmuşdur. Əhli-sünnə onu Raşidin xəlifələrinin sonuncu xəlifəsi hesab edirdi.

Həsən bin Əli İmam Əli (ə) və Fatimeyi Zəhranın (s.ə) ilk övladı və Peyğəmbərin (s) ilk nəvəsidir. Tarixi xəbərlərə görə, Peyğəmbər (s) onun üçün “Həsən” adını seçmiş və onu çox sevmişdir. O, ömrünün yeddi ilini Peyğəmbərin (s) yanında olmuş və Rizvan beyətində və Mübahilənin Nəcran xristianları ilə işində iştirak etmişdir.

İmam Həsənin (ə) fəzilətləri şiə və sünni mənbələrində qeyd edilmişdir. Haqqında paklaşma (Təthir) ayəsi nazil olan və şiələrin onları məsum hesab etdikləri şəxslərdəndir. İtam ayəsi, Məvəddət ayəsi və Mübahlə ayəsi də onun, ata-anası və qardaşı haqqında nazil olmuşdur. O, İki dəfə bütün malını Allah yolunda, üç dəfə isə malının yarısını yoxsullara vermişdir. Bu xeyirxahlıqlara görə onu “Kərim Əhli-beyt” adlandırdıqları deyilir. Həccə 20 və ya 25 dəfə piyada gedib.

Onun birinci və ikinci xilafət dövründəki həyatı haqqında çox məlumat yoxdur. İkinci xəlifənin göstərişi ilə üçüncü xəlifənin təyin edilməsi üçün altı nəfərdən ibarət məclisdə şahid kimi iştirak etmişdir. Üçüncü xəlifənin dövründə bəzi döyüşlərdə iştirak etdiyinə dair məlumatlar da var. Osman xilafətinin üsyanları zamanı İmam Əlinin (ə) göstərişi ilə xəlifənin evini qorumuşdur. İmam Əlinin (ə) xilafəti dövründə onunla birlikdə Kufəyə getmiş, Cəməl və Siffəyn döyüşlərində ordu sərkərdələrindən olmuşdur.

Həsən bin Əli İmam Əlinin (ə) şəhadətindən sonra 40-cı qəməri ili ramazan ayının 21-də imamət həddinə çatdı və həmin gün qırx mindən çox insan xilafət üçün ona beyət etdi. Müaviyə onun xilafətini qəbul etmədi və Suriyadan bir ordu ilə İraqa gəldi. İmam Müctəbi (ə) Ubeydullah ibn Abbasın komandanlığı ilə bir ordunu Müaviyənin yanına göndərdi və özü də başqa bir dəstə ilə Səbata getdi. Müaviyə İmam Həsənin (ə) qoşunları arasında söz-söhbət yaratmaqla sülhün bərqərar olması üçün zəmin hazırlamağa çalışırdı. Bu vəziyyətdə İmam Həsən (ə) xəvariclərdən biri tərəfindən suiqəstə məruz qaldı və yaralanaraq müalicə üçün Mədainə aparıldı. Eyni zamanda Kufənin bir qrup rəhbəri Müaviyəyə məktub yazıb Həsən bin Əlini ona təslim edəcəklərini və ya öldürəcəklərini vəd etdilər. Müaviyə də kufililərdən gələn məktubu Həsən ibn Əliyə (ə) göndərdi və ona sülh təklif etdi. İmam Müctəbi (ə) sülh və xilafətin Müaviyəyə təhvil verilməsini bir şərtlə qəbul etdi ki, Müaviyə Allahın kitabı və Peyğəmbərin (s) sünnəti ilə hərəkət etsin, özünə canişin təyin etməsin və bütün insanlar, o cümlədən Əli (ə) şiələrinin əmniyyətini təmin etsin. Sonralar Müaviyə bu şərtlərin heç birini yerinə yetirmədi. Müaviyə ilə barışıq İmam Həsənin (ə) bir sıra səhabələrinin narazılığına səbəb olmuş, hətta bəziləri onu “muzllul-möminin” (möminləri alçaldan) adlandırmışlar.

İmam Həsən (ə) 41-ci qəməri ilində sülh hadisəsindən sonra Mədinəyə qayıtdı və ömrünün sonuna qədər orada qaldı. O, Mədinədə elmi nüfuz sahibi idi və bəzi məlumatlara görə yüksək ictimai statusa malik idi.

Müaviyə oğlu Yezidin valiliyinə beyət etmək qərarına gəldikdə, İmamı zəhərləmək üçün Cödaya (İmam Həsənin (ə) arvadı) yüz min dirhəm göndərdi. Həsən bin Əlinin (ə) zəhərləndikdən 40 gün sonra vəfat etdiyi deyilir.

Bir rəvayətə görə, o, Peyğəmbərin (s) qəbrinin yanında dəfn olunmasını vəsiyyət etmişdi, lakin Mərvan İbn Həkəm və Bəni Uməyyədən bəziləri buna mane oldular. Onun cənazəsi Bəqi qəbiristanlığında dəfn edilib.

 

2) Hicri 128 İmam Musa Kazımın (ə) mövludu. (Bir rəvayətə görə)

 

Musa bin Cəfər (127 və ya 128-183 h.q.) İmam Musa Kazım kimi tanınan və Kazem və Bab əl-Həvayc ləqəbli 12 imamlı şiələrin yeddinci imamıdır. O, hicri 128-ci ildə Bəni Abbasın Əməvilərə qarşı müdafiəçisi Əbu Müslim Xorasaninin qiyamının başlanğıcı ilə eyni vaxtda və hicri 148-ci ildə atası İmam Sadiqin (ə) şəhadətindən sonra imamət məqamına yetişmişdir. Onun 35 illik imaməti Mənsur, Hadi, Mehdi və Harun Abbasinin xilafət dövrünə təsadüf edir. O, bir neçə dəfə Mehdi və Harun Abbasi tərəfindən həbs edilmiş və hicri 183-cü ildə Səndi Bin Şahək zindanında şəhid olmuşdur. Ondan sonra imamət oğlu Əli ibn Musaya (ə) keçdi. İmam Kazimin (ə) imamət dövrü Abbasilər xilafətinin qüdrətinin yüksək olduğu dövrə təsadüf etdi və o, dövrün hökumətinə qarşı təqiyyə etdi və şiələrə də bunu əmr etdi. Ona görə də şiələrin yeddinci imamı Abbasi xəlifələrinə və Şəhid Fəxin qiyamı kimi Ələvi qiyamlarına qarşı açıq mövqe tutmadı. Buna baxmayaraq o, Abbasi xəlifələri və başqaları ilə mübahisə və söhbətlərdə Abbasi xilafətini qanuniləşdirməyə çalışırdı.

Musa bin Cəfərin bəzi yəhudi və xristian alimləri ilə müzakirələri və söhbətləri onların suallarına cavab olaraq tarixi və hədis mənbələrində nəql edilmişdir. Onun haqqında üç mindən çox hədis “Müsnədül-İmam Kazim”də toplanmışdır ki, onlardan bəzilərini bəzi icma əhli rəvayət etmişlər.

İmam Kazim (ə) şiələrlə əlaqə yaratmaq üçün vəkil təşkilatını genişləndirdi və müxtəlif bölgələrdə insanları vəkil təyin etdi. Digər tərəfdən, İmam Kazimin (ə) həyatı şiəlikdə təfriqələrin yaranması ilə üst-üstə düşmüş, onun imamətinin başlaması ilə ismailiyyə, fəthilik və nəvusiyyə məzhəbləri, şəhadətindən sonra isə vəqfiyyə məzhəbləri yaranmışdır. Şiə və sünni mənbələri onun elmini, ibadətini, tolerantlığını və səxavətini yüksək qiymətləndirmiş, ona Kazem və Əbdu Saleh ləqəbi vermişlər. Sünni ağsaqqalları 7-ci şiə imamına bir din alimi kimi hörmətlə yanaşır, şiələr kimi onun qəbrini ziyarət edirdilər. Bağdadın şimalındakı Kazimin bölgəsində İmam Kazım (ə) və nəvəsi İmam Cavadın (ə) hərəmi Kazimin ziyarətgahı kimi tanınır və müsəlmanların, xüsusən də şiələrin ziyarət yeridir.

 

3) Hicri 315 Üçüncü əsrin kufi rəvayətçisi Məhəmməd bin Hüseyn Hatəmi Aşnaninin ölümü.

 

Əbu Cəfər Məhəmməd bin Hüseyn Xatəmi Aşnani (hicri 221-315) hicri üçüncü və dördüncü əsrlərin kufi rəvayətçisidir. O, Kufədə bir çox ravilərdən hədis eşitmiş və rəvayət etmiş, bəziləri isə Hatəmidən hədis rəvayət etmişlər. Hatəminin yeganə məlum kitabı Əl-Qədayədir.

Onun məzhəbi ilə bağlı ixtilaflar var; Mənzlət hədisində onun adının olması, Əhli-beyt (ə) evində Təthir ayəsinin nazil olması, Nəcvanın Əli (ə) haqqında ayəsi kimi Hatəminin şiəlik meyllərinə dəlillər vardır.

 

4) Hicri 1411-ci il Şiə təqlid səlahiyyətlilərindən biri, Ayətullah Mərəşi Nəcəfi Kitabxanasının qurucusu Seyid Şəhabəddin Mərəşi Nəcəfinin vəfatı.

 

Seyid Şəhabəddin Mərəşi Nəcəfi (hicri 1276-1369/h. 1315-1411) Ayətullah Borucerdidən sonra şiə təqlidinin səlahiyyətlilərindəndir. Mərəşi Şeyx Əbdülkərim Haeri və Ağa Ziya İraqinin tələbələrindən olub, eyni zamanda Təbrizi Seyid Əli Qazi, Seyid Əhməd Kərbəlayi və Mirzə Cavad Məlekinin dərslərindən bəhrələnib. Onun siyasi istiqaməti Ayətullah Xomeyninin xeyrinə idi və bu münasibəti onun ən görkəmli tələbələrində də görmək olar.

Mərəşi Nəcəfi Qumda kitabxana təsis edib və bu kitabxana qədim İslam əlyazmalarının sayı və keyfiyyətinə görə bu gün İranda ilk, İslam dünyasında isə üçüncü kitabxana hesab olunur. Qumda Maraşiye, Şahabiyyə, Mehdiyə və Momeniyyə məktəblərini qurdu.

Ən məşhur əsərlər Maraşinin əsərləri, Əhqaq əl-Həqin təfsirləri, Əl-Muscarat əl-Ər-Rəsul, Təbaqat ən-Nəsabin və Umada Talibin haşiyəsidir. Bəzi kitablarını yazmaq üçün müxtəlif ölkələrə səfər etmiş, müxtəlif dinlərin alimləri ilə söhbətlər aparmışdır. Mərəşi vəsiyyətinə görə öz kitabxanasında dəfn edilib. Omid Zəncani Nəcəfi Ayətullah Mərəşinin kürəkəni idi.

 

Dua və hədis kitablarında bu gün üçün hər hansı bir əməl qeyd olunmamışdır.

 

Ustad Hacı Elşən Badkubei

İnteraktiv Quran
Quranı dinlə
Məscidlərin Ünvanları
Regiona görə axtar
daxil ol >
Günün əməlləri

SƏFƏR AYININ GÜNLÜK DUASI

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim

 

Rəhman və Rəhim Allahın adıyla.

 

يَا شَدِيدَ الْقُوَى وَ يَا شَدِيدَ الْمِحَالِ يَا عَزِيزُ يَا عَزِيزُ يَا عَزِيز

 

Ya Şədidəl-Quva və ya Şədidəl-Mihal ya Əzizu ya Əzizu ya Əziz.

 

Ey güclü qüvvə sahibi, və ey ağır cəzalandıran, ya Əzizi ey Əzizi ey Əziz,

 

ذَلَّتْ بِعَظَمَتِكَ جَمِيعُ خَلْقِكَ فَاكْفِنِي شَرَّ خَلْقِكَ يَا مُحْسِنُ يَا مُجْمِلُ يَا مُنْعِمُ يَا مُفْضِل

 

Zəllət bi əzəmətikə cəmiu xəlqik, fək-fini şərrə xəlqik, ya Muhsinu ya Mucmilu ya Munimu ya Mufzil.

 

Sənin bütün yaratdıqların əzəmətin qarşısında zəlildir (və təvazökardır). Sənin yaratdıqlarının şərindən (varlığın) mənə kifayətdir. Ey lütf edən, ey gözəl iş sahibi, ey nemət verən, ey artıran,

 

يَا لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَ نَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذَلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِين

 

Ya la İlahə illa Ənt, subhanəkə inni kuntu minəz-zalimin, fəs-yəcəbna ləhu və nəccəynahu minəl-ğəmm, və kəzalikə nunciyil-mu’minin.

 

Ey (O Varlıq ki,) Səndən başqa Tanrı yoxdur, Sən munəzzəhsən, Mən zalımlardanam, Biz onun duasını qəbul etdik və onu [Yunusun balığın içindən azad edilməsini nəzərdə tutur] qəm-qüssədən nicat verdik və möminləri belə xilas etdik.

 

وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِين

 

Və salləllahu ələ Muhəmmədiv-və Alihit-Təyyibinət-Tahirin.

 

Allahın salamı Məhəmmədə və Onun pak Ailəsinə olsun.

Abunə ol
Daima yenilənən dini məqalələrdən xəbərdar ol.